एजेन्सी: ब्राजिलको राष्ट्रपतिको चुनावमा लुइज इनासियो लुला डा सिल्भासँग पराजित सिनेटर फ्लाभियो बोल्सोनारो सर्वोच्च अदालतको आदेश नमानी परिवारसहित देश छाडेका छन्। उनी अर्जेन्टिना हुँदै इक्वेडरको गुयाकिल सहरतर्फ लागेको अर्जेन्टिना सरकारले जनाएको छ।
अर्जेन्टिना हुँदै इक्वेडरतर्फ
अर्जेन्टिनाको राष्ट्रिय अध्यागमन निर्देशनालयले एक्समा गरेको पोस्टअनुसार ४५ वर्षीय बोल्सोनारो मङ्गलबार राति अर्जेन्टिना प्रवेश गरेका थिए। त्यसपछि उनी श्रीमती र दुई छोरीसहित “बायरेस फ्लाई एस.ए.” (Baires Fly S.A.) कम्पनीको निजी विमानमा गुयाकिल लागे। निर्देशनालयका अनुसार उनी वैध यात्रा कागजात र “कुनै कानुनी अवरोधविना” अर्जेन्टिना प्रवेश गरेका थिए, यद्यपि ब्राजिलको अदालतले उनलाई देश छाड्न रोक लगाएको थियो।
उनीहरू इक्वेडरमै बस्ने कि अन्य देश जाने भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन।
सर्वोच्च अदालतको आदेश
न्यायाधीश अलेक्जान्द्रे डि मोराइसले सोमबार बोल्सोनारोलाई राहदानी बुझाउन र देश छाड्न नपाउने गरी आदेश दिएका थिए। आदेश एक ब्राजिली वकिलसँग उनको कथित सम्बन्धसम्बन्धी अनुसन्धानसँग जोडिएको छ। ती वकिलमाथि धोखाधडी योजनामार्फत एक अर्ब डलरभन्दा बढी शोधन गरेको आरोप छ। आदेशमा उनी देश छाडेर भाग्न सक्ने जोखिम र उनको “ठूलो आर्थिक स्रोत” को उल्लेख थियो।
बोल्सोनारोले सुरुमा आदेश पालना गर्ने बताएका थिए, तर मङ्गलबार बिहान सकिएको २४ घण्टे समयसीमाभित्र राहदानी बुझाएनन्। उनीमाथि भ्रष्टाचार र धनशोधनको आरोपमा अनुसन्धान भइरहेको थियो, र चुनावी हारसँगै उनको संसदीय उन्मुक्ति सकिँदै थियो। बोल्सोनारोले आफूमाथिका आरोप अस्वीकार गरेका छन्।
सोमबार सडकमा सङ्घीय प्रहरी अधिकारीले आफूलाई रोकेर आदेश सुनाएको उनले दाबी गरेका थिए। उनले यो निर्णय आफ्ना दाजु एडुआर्डो बोल्सोनारोको एउटा भनाइमा आधारित भएको बताएका थिए। ती भनाइमा चुनाव हारेमा फ्लाभियोले ब्राजिल छाड्नुपर्ने भनिएको थियो। फ्लाभियोले देश छाड्ने योजना कहिल्यै नभएको बताउँदै अदालतले आफूलाई चुप लगाउन खोजेको आरोप लगाएका थिए।
अमेरिकाको भूमिका
सुरुमा अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले गुमनाम स्रोत उद्धृत गर्दै उनी मङ्गलबार अमेरिका पुगेको खबर दिएका थिए। एक वरिष्ठ अमेरिकी विदेश विभाग अधिकारीले बोल्सोनारो र उनको परिवारलाई भिसा दिइने र अमेरिका प्रवेश गर्न दिइने बताएका छन्। सीएनएनले एक स्रोतलाई उद्धृत गर्दै राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उनलाई अमेरिका प्रवेश गर्न दिन स्वीकृति दिएको लेखेको छ। ट्रम्पले आफैँ यस विषयमा प्रत्यक्ष टिप्पणी गरेको पुष्टि भएको छैन। उनले चुनाव नै “धाँधलीपूर्ण” भएको दाबी गरेका छन्।
प्रतिक्रिया
उनको देश छाड्ने खबर उनको राजनीतिक खेमाका लागि अप्रत्याशित थियो। प्रचार प्रमुख रोजेरियो मारिन्होले मङ्गलबार ब्रासिलियामा उनको ठेगानाबारे आफूहरूलाई कुनै जानकारी नभएको बताएका थिए। राष्ट्रपति लुलाले यो कदमको कडा आलोचना गर्दै यसलाई लज्जास्पद भनेको खबर छ।
चुनावको पृष्ठभूमि
अक्टोबर ४ को पहिलो चरणमा बोल्सोनारो ४७.०३ प्रतिशत (५,६१,०४,२६८ मत) सहित पहिलो भएका थिए। लुलाले ४५.१६ प्रतिशत (५,३८,७६,६१७ मत) पाएका थिए। दोस्रो चरणका लागि गरिएका अन्तिम जनमत सर्वेक्षणले दुईबीच सिधा टक्कर देखाएका थिए।
अक्टोबर २५ को दोस्रो चरणमा ९९.७७ प्रतिशत गणनासम्म लुलाले वैध मतको ५१.७६ प्रतिशत र बोल्सोनारोले ४८.२४ प्रतिशत पाए। लुलाले ४३,५०,२५७ मतले अग्रता लिए। शतप्रतिशत गणना सकिएपछि निर्वाचन अदालतले लुलाले करिब ४४ लाख मतको अग्रतासहित ५१.८ प्रतिशत मत पाएको घोषणा गर्यो। यसरी लुला रेकर्ड चौथो कार्यकालका लागि निर्वाचित भएका छन्।
मतदानको समय सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश क्रिस्टियानो जानिनको आदेशमा दुई घण्टा थपिएको थियो। यो आदेश दुवै उम्मेदवारको अनुरोधमा आएको थियो। लुलाले यातायात समस्या र बोल्सोनारोले दक्षिणी गढमा आएको बाढीलाई कारण देखाएका थिए। बोल्सोनारोले नतिजा अस्वीकार गर्दै यसलाई खारेज गर्न माग गरे। उनले जानिन लुलाका पूर्व वकिल भएको र “खेलकै बीचमा खेलका नियम बदलिएको” दाबी गरे।
लुलाले जितपछि एक्समा “लोकतन्त्रको जित भएको” बताएका थिए। चुनावका बेला लुला ८० वर्षका थिए र उनी ८१ वर्ष पुग्न लागेका थिए।
बुबाको मुद्दा
फ्लाभियोका बुबा तथा पूर्वराष्ट्रपति जेयर बोल्सोनारो सत्ता कब्जा गर्न खोजेको आरोपमा दोषी ठहर भई हाल नजरबन्दमा छन्। जेयरले सन् २०२२ मा हार स्वीकार नगरी लुलाको शपथग्रहणको पूर्वसन्ध्यामा देश छाडेका थिए र तीन महिनापछि मात्र फर्किएका थिए।
नेपाल इजरायल डट कम - इजरायलमा रहेको नेपाली समुदायमा हुने विविध गतिविधि, सूचना र जानकारी पस्कने अनलाइन पत्रिका हो । info@nepalisrael.com
