तीन इजरायली व्यंग्यचित्रकार नेपालमा: कला, संस्कृति र व्याख्यानको आदानप्रदान

नेपालस्थित इजरायली दूतावासको आयोजना र सहजीकरणमा तीन प्रसिद्ध इजरायली व्यंग्यचित्रकार असोज १२ देखि १४ गतेसम्म (सेप्टेम्बर २८–३०, २०२६) नेपाल भ्रमणमा आए। उनीहरू निसिम हेज्कियाउ (नुस्को), प्रा. इतामार डाउबे र उरी फिन्क हुन्। यो भ्रमण इजरायल र नेपालबीचको कलात्मक तथा सांस्कृतिक आदानप्रदान पहलको हिस्सा थियो।

काठमाडौंमा “पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो र होचो” कार्टुन प्रदर्शनी

असोज १२ गते (सेप्टेम्बर २८) काठमाडौंमा “Highest and Lowest on Earth” (पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो र होचो स्थान) विषयवस्तुमा इजरायल–नेपाल कार्टुन प्रदर्शनी भयो। प्रदर्शनीमा इजरायली र नेपाली कार्टुनिस्टहरूले क्यारिकेचर र कार्टुनमार्फत यो विषयलाई प्रस्तुत गरे। पृथ्वीको सबैभन्दा होचो स्थान मृत सागर (Dead Sea) र सबैभन्दा अग्लो बिन्दु सगरमाथालाई जोडेर दुई देशबीच कलाको सेतु निर्माण गर्ने प्रयास गरिएको थियो। इजरायली कृतिहरूको समन्वय निसिम हेज्कियाउले गरे भने नेपाली खण्डको नेतृत्व कार्टुनिस्ट क्लब अफ नेपालका राजेश केसी र रवि मिश्रले गरे।

लाइभ क्यारिकेचर सत्र

प्रदर्शनीमा इजरायली कलाकारहरूले पाहुनाहरूको लाइभ क्यारिकेचर पोर्ट्रेट बनाइदिए। दर्शकले सत्रलाई न्यानो रूपमा स्वागत गरे। धेरै पाहुनाले आफ्नो क्यारिकेचर कार्यक्रमको सम्झनाका रूपमा घर लगे। कार्यक्रममा नेपालका चर्चित कार्टुनिस्टहरू वासु क्षितिज, रवि मिश्र, रविन्द्र मानन्धर, राजेश केसी, अनुप तमु गुरुङ लगायतको सहभागिता रहेको थियो।

दूतावासको सन्देश

कलाकार र पाहुनाहरूको स्वागत गर्दै कार्यवाहक चार्जे द’अफेयर्स जनान बेबारले भनिन्, यो प्रदर्शनीले हाम्रो ग्रहका दुई अद्भुत बिन्दुलाई जोड्छ: पृथ्वीको सबैभन्दा होचो स्थान मृत सागर र सबैभन्दा अग्लो बिन्दु सगरमाथा। यस्ता सांस्कृतिक कार्यक्रमले कला, सिर्जनशीलता र मानवीय सम्बन्धमार्फत दुई देशका जनतालाई अझ नजिक ल्याउने अवसर दिन्छन् भन्ने उनको भनाइ थियो। उनले थपिन्, कार्टुन कलाले एउटा सरल रेखा, सिर्जनात्मक विचार र कहिलेकाहीँ हल्का हास्यमार्फत हामीलाई सोच्न, मुस्कुराउन र परिचित कुरालाई नयाँ दृष्टिकोणबाट हेर्न सिकाउँछ।

इजरायली कलाकार हेज्कियाउ (नुस्को)ले यति मिलनसार र सुन्दर देश नेपालमा यस्तो अनौठो प्रदर्शनी हुनु अद्भुत लागेको बताए।

इजरायली कलाकारहरूले कार्टुनिस्ट क्लब अफ नेपालसँग आबद्ध नेपाली कार्टुनिस्टहरूसँग भेटघाट र अन्तरक्रिया गरे। उनीहरूले आ-आफ्ना अनुभव र सिर्जनात्मक शैली साटासाट गरे र भविष्यमा सहकार्यको सम्भावनाबारे छलफल गरे।

पत्रकारिता तथा जनसञ्चारका विद्यार्थीलाई व्याख्यान

भ्रमणकारी कलाकारहरूले त्रिभुवन विश्वविद्यालय र दिव्यभूमि मल्टिपल कलेजका पत्रकारिता तथा जनसञ्चार विद्यार्थीका लागि व्याख्यान र अन्तरक्रियात्मक सत्र सञ्चालन गरे। विषयहरू यस्ता थिए:

“The Notion of Motion” (गतिको अवधारणा)
“Everyone Can Make Comics” (सबैले कमिक्स बनाउन सक्छन्) कार्यशाला
“On the Face of Caricature Portrait” (क्यारिकेचर पोर्ट्रेटको अनुहारमा)

प्रदर्शनी, अन्तरक्रिया र व्याख्यानमार्फत उनीहरूले क्यारिकेचर, कमिक्स र दृश्य सञ्चारसम्बन्धी अनुभव र अन्तर्दृष्टि बाँडे। यो भ्रमण इजरायल र नेपालबीच विचारको आदानप्रदान गर्ने र सांस्कृतिक तथा कलात्मक सम्बन्ध बलियो बनाउने मञ्च बन्यो।

इजरायली कलाकारहरूको परिचय
निसिम हेज्कियाउ (नुस्को) सन् २००१ देखि तेल अविवमा हुने एनिमेसन, कमिक्स र क्यारिकेचरको अन्तर्राष्ट्रिय महोत्सव “एनिमिक्स” का कलात्मक निर्देशक हुन्।
प्रा. इतामार डाउबे शेन्कार कलेजमा भिजुअल कम्युनिकेसन, एनिमेसन र गेम डिजाइन पढाउँछन्। उनी येदिओत अहरोनोत का सम्पादकीय व्यंग्यचित्रकार हुन् र सन् २०१० देखि प्रिन्ट, टेलिभिजन र गेमिङलगायत विभिन्न माध्यममा योगदान दिँदै आएका छन्।
उरी फिन्क इजरायलको लोकप्रिय कमिक शृङ्खला ज्बेङ (Zbeng) का सर्जक हुन्। उनी सन् २०२१ देखि इजरायली कार्टुनिस्ट तथा कमिक्स कलाकार संघका अध्यक्ष छन् र माआरिव दैनिकका दैनिक राजनीतिक कार्टुनिस्ट हुन्।