सिरिङ्गी हिमालमा हिमपहिरो: बूढीगण्डकीमा भीषण बाढी, गोरखा–धादिङमा ठूलो क्षति

गोरखाको सिरिङ्गी हिमालमा खसेको हिमपहिरोले उइनगुलुङ खोला थुनिएर फुट्दा बूढीगण्डकीमा भीषण बाढी आयो। घर, पुल र जलविद्युत आयोजना बगे, पाँच जना सम्पर्कविहीन छन्।

असोज २५ को बिहान गोरखामा के भयो?

असोज २५ गते बिहान साढे पाँच बजे गोरखाको सिरिङ्गी हिमालमा हिमपहिरो खस्यो। पहिरोले उइनगुलुङ खोलालाई थुनिदियो। केही समयपछि थुनिएको पानी एकाएक फुट्यो र बूढीगण्डकी नदीमा भीषण बाढी आयो।

घटना चुमनुब्रि गाउँपालिका-६ मा पर्ने लोक्पा र चुम्लिङको बिचमा भएको हो। बाढीले गोरखा र धादिङका नदी किनारका बस्तीमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको छ। प्रहरी र स्थानीय प्रशासनका अनुसार दर्जनौँ घर, टहरा, पक्की तथा झोलुङ्गे पुल, जलविद्युत आयोजना र गोठ बाढीले बगाएका छन्।

हिमपहिरो गएको ठाउँमा के देखियो?

हिमालफेदी उइनगुलुङमा पुगेको प्रहरी टोलीले करिब नौ किलोमिटर क्षेत्रमा पहिरो गएको भेट्यो। त्यहाँका नौ वटा भेडीगोठ र अरू तीन–चार वटा गोठ बाढीले बगाएको छ। भेडीगोठमा बस्ने मानिसहरूसँग सम्पर्क हुन सकेको छैन। उनीहरूको अवस्था पुष्टि हुन बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

कुन–कुन ठाउँमा कति क्षति भयो?

चुमनुब्रि गाउँपालिका-३

सिर्दिबास: रामबहादुर गुरुङको कच्ची घर बगेको छ भने अर्को एउटा घरभित्र बाढी पसेको छ।
घट्टेखोला: सपना गुरुङको कच्ची घर, भैवा गुरुङका दुई घर, विकास गुरुङको पाँच कोठे भवन र दुधपोखरी आमा समूहको तीन कोठे भवन बाढीको तीव्र बहावमा बगेका छन्। बहादुर गुरुङको घरभित्र बाढी पसेर क्षति भएको छ।
पैयुँ र बगर: पैयुँमा करिब सात वटा र बगरमा करिब छ वटा घर लेदोले पुरिएका छन्।
सल्लेरी: करिब २२ वटा घर उच्च जोखिममा छन्।

धार्चे गाउँपालिका

माछिखोला (वडा-५): तल्लो बस्तीका करिब सात वटा घर तथा टहरामा बाढी पसेको छ। किराना सामान राख्ने चार वटा स्टोर र १२ वटासम्म सुँगुरका खोर लेदोले पुरिएका छन्।
यारुबगर र दोभान (वडा-१): यारुबगरमा १२ वटासम्म र दोभानमा छ वटासम्म घरमा क्षति पुगेको छ।

आरुघाट गाउँपालिका

सोती (वडा-३): करिब १५ वटा घरमा बाढी पसेर क्षति भएको छ।

पुल बगेपछि गोरखा–धादिङ सडक सम्पर्क विच्छेद

बाढीले गोरखा र धादिङ जोड्ने तथा स्थानीय आवतजावतका मुख्य पूर्वाधार ध्वस्त पारेको छ।

चुमनुब्रि-३ को न्याकचेतबाट सिर्दिबास जोड्ने पुरानो झोलुङ्गे पुल पूर्ण रूपमा बगेको छ।
धार्चे-५ को माछिखोलाबाट केरौँजा जोड्ने झोलुङ्गे पुल पनि पूरै बगेको छ।
आरुघाट-२ र ३ जोड्ने सोतीको फलामे मोटरेबल पक्की पुल ढलेको छ।
आरुघाट-९ को नयाँपुलको तीन भागमध्ये गोरखातर्फको एक भाग बगेपछि गोरखा–धादिङ सडक सम्पर्क पूर्ण रूपमा विच्छेद भएको छ।

जलविद्युत आयोजनामा पनि गम्भीर क्षति

निर्माणाधीन र सञ्चालनमा रहेका जलविद्युत आयोजनामा पनि बाढीले ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। धार्चे-१ का यारुबगर र दोभानमा रहेका हाइड्रोपावरमा क्षति पुगेको छ। चुमनुब्रि-३ को सल्लेरीमा निर्माणाधीन सहज ऊर्जा पावर हाउस र त्यस वरपरका आठ वटासम्म घर बाढीले बगाएको छ।

सम्पर्कविहीन भएका पाँच जना

चुमनुब्रि-६ को चुम्चेत लोक्पा होमस्टे क्षेत्रका निम्न पाँच जना स्थानीय सम्पर्कविहीन छन्:

सोनाम लामा (६९)
अञ्जिलामा (जिग्मे दोर्जे) (५५), लोक्पा होमस्टे सञ्चालक
बन्ते सोम भुटी लामा (६६)
कर्मा लामा (६८)
तेन्जिङ दोर्जे लामा (४१)

हेलिकप्टरबाट उद्धार जारी

बाढीमा फसेकाहरूलाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरबाट उद्धार गरिँदै छ।

धार्चे-१ यारुबगरमा फसेका १८ जना स्थानीय र हाइड्रोका मजदुरलाई सेनाको हेलिकप्टरले सकुशल सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याएको छ।
चुमनुब्रि-३ को न्याकफेदीबाट नौ जनालाई उद्धार गरेर न्याकगाउँमा राखिएको छ।

नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीका टोली घटनास्थलमा उद्धार तथा राहत कार्यमा निरन्तर खटिएका छन्।

बूढीगण्डकीमा बाढी किन आयो?
सिरिङ्गी हिमालमा खसेको हिमपहिरोले उइनगुलुङ खोला थुन्यो। त्यसरी बनेको अवरोध एकाएक फुट्दा बूढीगण्डकीमा बाढी आएको हो।

कति जना सम्पर्कविहीन छन्?
लोक्पा होमस्टे क्षेत्रका पाँच जना सम्पर्कविहीन छन्। भेडीगोठमा बस्ने मानिसहरूको अवस्था पनि पुष्टि भइसकेको छैन।

गोरखा–धादिङ सडक सम्पर्क किन बन्द भयो?
आरुघाट-९ को नयाँपुलको गोरखातर्फको एक भाग बाढीले बगाएपछि सडक सम्पर्क पूर्ण रूपमा विच्छेद भएको हो।