इजरायलको डिमोना परमाणु केन्द्र नजिक इरानको भीषण आक्रमण, क्षेत्रीय युद्ध थप खतरनाक चरणमा

मध्यपूर्वमा जारी तनावले नयाँ उचाइ लिँदै गएको छ। इरानले इजरायलका संवेदनशील क्षेत्रहरूमा लक्षित गर्दै व्यापक मिसाइल आक्रमण गरेपछि क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्था झन् जटिल बनेको छ। विशेषगरी इजरायलको परमाणु अनुसन्धानसँग जोडिएको डिमोना क्षेत्र नजिकै भएको आक्रमणले विश्व समुदायलाई गम्भीर चिन्तामा पारेको छ।

इरानी मिसाइलहरूले इजरायलका दक्षिणी शहरहरू डिमोना र अरादमा एकैपटक प्रहार गरेका छन्। यी दुबै शहर इजरायलको रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छन्। डिमोना इजरायलको गोप्य परमाणु अनुसन्धान केन्द्र रहेको क्षेत्रका रूपमा चिनिन्छ भने अराद शहर जेरुसेलम नजिक पर्ने महत्वपूर्ण बस्ती हो। आक्रमणका कारण दर्जनौँ भवनहरू ध्वस्त भएका छन् भने दर्जनौँ व्यक्ति घाइते भएका छन्। स्थानीय अस्पतालहरू घाइतेले भरिएपछि बाहिरी क्षेत्रबाट चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मी बोलाउनुपरेको बताइएको छ।

यस आक्रमणलाई इरानले आफ्नो “शक्ति प्रदर्शन” का रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। केही दिनयता अमेरिका र इजरायलबाट भइरहेको आक्रमणको जवाफस्वरूप इरानले आफ्नो सैन्य क्षमता प्रयोग गर्दै आएको बताइएको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री Benjamin Netanyahu ले यस घटनालाई “अत्यन्त कठिन रात” भन्दै टिप्पणी गरेका छन्। इजरायली सेनाले अराद क्षेत्रका बासिन्दालाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरेको छ भने विद्यालयहरू बन्द गरिएको छ।

विशेषगरी डिमोना क्षेत्र, जहाँ इजरायलको अत्याधुनिक एयर डिफेन्स सिस्टम तैनाथ गरिएको मानिन्थ्यो, त्यहाँ मिसाइल प्रहार हुनुले इजरायलको सुरक्षा संयन्त्रमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। यसअघि ५० किलोमिटर वरपरसम्म कुनै पनि हमला हुन नसक्ने ठानिएको क्षेत्रमा मिसाइल खस्नु इरानको बढ्दो सैन्य क्षमताको संकेतका रूपमा हेरिएको छ। केही रिपोर्टहरूका अनुसार परमाणु अनुसन्धानसँग सम्बन्धित संरचना र वैज्ञानिकहरूका लागि बनाइएका बंकरहरू समेत निशानामा परेका छन्।

इरानको एयरोस्पेस फोर्सका ब्रिगेडियर जनरल Majid Mousavi ले इजरायलको आकाश आफूहरूको नियन्त्रणमा रहेको दाबी गर्दै जुनसुकै क्षेत्रमा हमला गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यद्यपि, यसबारे स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ, किनकि इजरायलभित्र यस्ता घटनाका सूचना र दृश्यहरूमा कडा नियन्त्रण रहेको बताइन्छ।

यसैबीच, इरानले हिन्द महासागरस्थित रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण Diego Garcia मा रहेको अमेरिकी–बेलायती सैन्य अड्डालाई पनि मिसाइल प्रहार गरेको दाबी गरेको छ। मादागास्कर नजिक अवस्थित यस द्वीपमा गरिएको आक्रमणले इरानको मिसाइल क्षमता अपेक्षाभन्दा धेरै टाढासम्म पुग्न सक्ने देखाएको छ। यसअघि इरानी मिसाइलहरूको दायरा करिब २५०० किलोमिटर मानिन्थ्यो, तर यो घटनाले झण्डै ५००० किलोमिटर टाढासम्म प्रहार गर्न सक्ने संकेत दिएको छ।

युद्धको क्रममा इरानले अमेरिकी अत्याधुनिक लडाकु विमान F-35 Lightning II खसालेको दाबी समेत गरेको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) ले ‘माजिद’ नामक एयर डिफेन्स सिस्टम प्रयोग गरेर उक्त विमानलाई निशाना बनाएको हो। यदि यो दाबी सत्य प्रमाणित भएमा, आधुनिक युद्ध इतिहासमा एफ–३५ खसालिएको यो पहिलो घटना हुनेछ। तथापि, यसबारे स्वतन्त्र अन्तर्राष्ट्रिय पुष्टि भने अहिलेसम्म भएको छैन।

अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानले Strait of Hormuz खुला नराखे कडा कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका छन्। स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वको तेल आपूर्तिका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण मार्ग मानिन्छ, जहाँबाट ठूलो परिमाणमा तेल ढुवानी हुने गर्दछ। यस क्षेत्रमा उत्पन्न तनावले विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार डिमोना जस्तो संवेदनशील परमाणु क्षेत्रमाथि भएको हमला वैश्विक आणविक सुरक्षा र स्थिरताका लागि गम्भीर चुनौती हो। यसले मध्यपूर्वमा मात्र होइन, विश्वव्यापी रूपमा युद्धको जोखिम बढाएको छ। तेल मूल्यमा उतारचढाव, ऊर्जा आपूर्तिमा अवरोध र सम्भावित ठूला सैन्य द्वन्द्वको खतरा बढ्दै गएको छ।

समग्रमा, इरान र इजरायलबीचको यो टकराव अब सीमित सैन्य झडपभन्दा बाहिर निस्केर व्यापक क्षेत्रीय युद्धतर्फ उन्मुख भइरहेको संकेत देखिएको छ। आगामी दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक पहल कति प्रभावकारी हुन्छ भन्नेमा विश्वको ध्यान केन्द्रित भएको छ।